Clarence Seedorf

Held of Schlemiel…?

Clarence zit onvrijwillig, maar onmiskenbaar in het rijtje mensen die in Nederland felle en uiteenlopende reacties heeft opgeroepen de laatste 20 jaar. Vereerd en tegelijkertijd verguisd, soms zelfs door een en hetzelfde individu die maar geen stelling weet of durft te nemen. Waar komt dit contrast in acceptatie vandaan en hoe weet de man hier zo goed mee om te gaan?

Hij debuteerde in het eerste elftal van Ajax op zijn 16^e, als jongste Ajax-debutant allertijden en stopt na zijn laatste seizoen op zijn 36^e bij AC Milan. Je kan een mindere carrière hebben.

Even in het kort:

Clubs en Oranje

-speelde bij Ajax, Sampdoria, Real Madrid, Inter Milan en Ac Milan

-87 interlands bij het Nederlands Elftal

-vier maal winnaar van de Champions League (Europacup I) bij 3 verschillende clubs

-twee maal winnaar UEFA cup

-twee maal winnaar wereldbeker voor clubs

-vijf maal landskampioen bij verschillende clubs

-zeven maal winnaar van Supercup voor clubs

Persoonlijke prijzen:

-twee maal Talent van het jaar

-twee maal UEFA Elftal van het jaar

-geselecteerd in de FIFA top 100

-Beste middenvelder UEFA Champions League

-Geselecteerd in Elftal van de eeuw bij Real Madrid

-Beste Europese Atleet

-Bekroond tot Ridder in de Orde van Oranje Nassau

Hiermee is Clarence Seedorf met afstand de meest succesvolle Nederlandse voetballer allertijden. Maar waarom is hij dan over de hele wereld geliefd, behalve bij het grootste gedeelte van de Nederlanders? Waar Nederland vaak overloopt van chauvinisme, lijkt er een soort collectieve ontkenning van zijn grootheid te bestaan.

Zijn het de 2 strafschoppen die hij in 87 wedstrijden heeft gemist tijdens wedstrijden van het Nederlands elftal? Op zich zou dit vreemd zijn, want Frank de Boer kreeg het voor elkaar om in 1 wedstrijd zelfs 2 strafschoppen te missen (Oranje verloor mede hierdoor de halve finale tegen Italië tijdens het EK van 2000) en ook grootheden als Robin van Persie en Ruud van Nistelrooy hebben meerdere belangrijke strafschoppen gemist. Weken na het missen van deze cruciale strafschop tijdens de WK-kwalificatieronde in 1997 bleek dat er vooraf afgesproken was dat Wim Jonk de strafschop zou moeten nemen, maar dat hij door de spanning de gang naar de 11 meter niet durfde te maken. Ook Frank de Boer stond aan de grond genageld en durfde de bal niet eens aan te kijken. Clarence voelde zich toen geroepen de taak op zich te nemen en dat is hem duur komen te staan. Zowel Jonk als de Boer kwamen onder hun verantwoordelijkheid uit door direct na de wedstrijd te melden dat Clarence zich niet aan de afspraak had gehouden en dus verantwoordelijk was voor de uitschakeling.

Is het dan dit sterk verantwoordelijkheidsgevoel, zijn persoonlijkheid, zijn welbespraaktheid en zijn zelfverzekerde houding waar Nederlanders niet zo goed mee om kunnen gaan? Wellicht…

Als ik mensen hier naar vraag, blijkt namelijk al snel dat velen elkaar napraten en zeker als ik doorvraag blijkt er eigenlijk geen grond te zijn voor de aanvankelijk negatieve mening over Clarence. Die grond is er ook niet, dus waar zou deze vandaan gehaald moeten worden…?

Maar interessant is het natuurlijk wel; hoe is dit dan mogelijk? Hoe werkt het dan in de hoofdjes en hoe wordt een beeld gevormd en in stand gehouden? Voor iemand die het menselijk gedrag boeiend vindt, is Clarence als onderwerp reuze intrigerend.

In mijn ogen is Clarence door die gemiste strafschop geslachtofferd. Oranje had een groot probleem en Clarence was de steen waar lustig tegenaan geschopt kon worden. Hij sloeg namelijk nooit terug. Het verhaal over de angstige Wim Jonk heeft hij zelf dan ook nooit naar buiten gebracht. Maar de associatie met dit drama werd hiermee wel stevig vastgelegd en er is consensus ontstaan over het beeld van Clarence; iedereen was het ermee eens en als je het ermee eens bent, sta je aan de goede kant. We zijn sociale dieren en uitsluiting van het collectief is dan wel het laatste dat we kunnen hebben, acceptatie staat boven alles. Het was gewoon Not-done om pro-Clarence Seedorf te zijn. De associatie met die gemiste strafschop moest wel heel sterk zijn en vooral blijven, want het moest opboksen tegen zijn al maar groeiende lijst van successen op hoog internationaal niveau. En dan noem ik nog niet eens zijn initiatieven, inzet en donaties voor en aan goede doelen, waar je hem zelden tot nooit over zal horen spreken.

Iets soortgelijks is er ook aan de hand geweest met Patrick Kluivert. Men wil alles oprakelen over zijn leven, behalve dat hij topscorer aller tijden is van het Nederlands elftal. Opmerkelijk toch…? Ook dit lijkt een soort onuitgesproken, collectieve afspraak te zijn. Dit is niet verwijtbaar, want het blijkt een onbewust en natuurlijk proces te zijn.

Maar het aller, aller, aller mooiste van Clarence vind ik nog de manier waarop hij met dit alles is omgegaan, de persoon die hij is gebleven en zijn houding ten opzichte van Nederland en de Oranjefans. Clarence is altijd van Nederland blijven houden, hij heeft zich nimmer negatief uitgesproken over de pers, de Oranjefans, of over Oranje zelf (met uitzondering van Marco van Basten die hem als bondscoach selecteerde en hem een paar keer in de laatste 5 minuten liet invallen). Maar ook hier bleef hij een gentleman; hij bedankte netjes bij zijn eerstvolgende selectie voor Oranje. Hij heeft in stilte geleden en heeft de misère verwerkt met steun en liefde van mensen die van hem houden.

Een paar dagen geleden kondigde hij het einde van zijn carrière als voetballer bij AC Milan aan en hier werd hem ook gevraagd naar zijn mening over de kansloze uitschakeling van Oranje tijdens het EK 2012. De hoffelijkheid en de intelligentie waarmee hij deze vragen beantwoordde vond ik prachtig en tegelijkertijd verbazingwekkend. Met zijn ervaring weet hij natuurlijk wel wat voor spanningen en mechanismen er binnen een team kunnen spelen op dit niveau en waarschijnlijk heeft dit ook het huidige Oranje parten gespeeld. “Oranje had niet de fysieke en mentale fitheid en Duitsland en Portugal wisten iets meer te brengen”, was een van zijn antwoorden. Een goed verstaander heeft een half woord nodig, maar hoe mooi kan je een verhaal vertellen in 1 zin? Prachtig gewoon!

Clarence is mijn jongere neefje en daar ben ik trots op. Ook ben ik er trots op dat hij van Surinaamse afkomst is, net als ik. Dat hij Nederlander is, net als ik en dat hij mens is, net als ik…

Clarence Seedorf is mijn held…

Love,
Stacey Seedorf
www.stay-cmusic.com